Doelen en Uitvoering


Het Transitieteam publiceerde in januari 2018 de Transitieagenda Circulaire Bouweconomie (TA-CBE) met als einddoel voor 2050 ‘een bouweconomie die volledig circulair is’.

Basiskamp in 2023

Destijds heeft het Transitieteam besloten dat in 2023 een compleet basiskamp moet zijn ingericht om te kunnen komen tot het einddoel. Het pad tot 2023 is belegd in een Uitvoeringsprogramma richting het basiskamp (2021-2023), en is geënt op 4 speerpunten: (1) Marktontwikkeling, (2) Meten, (3) Beleid, wet- en regelgeving, en (4) Kennis en bewustwording. Zie op deze pagina de resultaten tot dusver.

Definitie Circulair Bouwen

Circulair bouwen betekent het ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken van gebouwen, gebieden en infrastructuur, zonder natuurlijke hulpbronnen onnodig uit te putten, de leefomgeving te vervuilen en ecosystemen aan te tasten. Bouwen op een wijze die economisch verantwoord is en bijdraagt aan het welzijn van mens en dier. Hier en daar, nu en later.

De circulaire bouweconomie heeft in 2050 tot doel:

Einddoel 2050

Het einddoel in 2050 – een bouweconomie die volledig circulair is – betekent dat we er dan in slagen om te voorzien in de sociaaleconomische behoeften aan huisvesting en infrastructuur zonder daarbij de draagkracht van de aarde te overschrijden in de vorm van uitputting, CO2 uitstoot, vervuiling, biodiversiteitsverlies en andere milieuschade. Hierbij is er geen sprake van afwenteling in de tijd, naar andere landen of verlies van andere sociaaleconomische waarden, zoals leveringsrisico’s, ten gevolge van de circulaire bouweconomie.

De activiteiten van een circulaire bouweconomie zouden dusdanig getransformeerd moeten worden dat ze niet langer leiden tot grondstoffenuitputting, CO2 uitstoot, biodiversiteitsverlies en overige milieuschade.

In het algemeen kunnen we stellen dat de milieu-impact van een circulaire bouweconomie niet groter mag zijn dan de natuurlijke draagkracht van de aarde. Hierbij dient een Circulaire Bouweconomie ook niet te leiden tot afwenteling van milieuschade naar de toekomst of andere landen.

Wij maken dit element van ons integrale einddoel concreet door te stellen dat ‘Het ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken van gebouwen, gebieden en infrastructuur in het jaar 2050 een milieukostenindicator MKI/MPG=0 oplevert.’ De MKI/MPG voegt een breed scala aan relevante milieueffecten, zoals uitputting, CO2 uitstoot, vervuiling en biodiversiteitsverlies, samen. De MKI berekeningen worden gebaseerd op de Europese norm, de EN15804. Binnen de nieuwste variant van de EN15804 worden 19 milieu-impactcategorieën meegenomen.

Op weg naar een richtinggevend kader

De transitie naar een circulaire economie is tot een kantelpunt gebracht, blijkt ook uit de Integrale Circulaire Economie Rapportage (ICER); het is nu zaak verder te versnellen en op te schalen om de negatieve grondstoffentrends te keren en de transitie naar een circulaire economie te realiseren. Deze fase vraagt om concretere doelen die meer richting geven. Op 14 juli 2021 is Policy brief - mogelijke doelen voor een circulaire economie aangeboden aan de Tweede Kamer over de concretisering van doelen voor de circulaire economie. Daarmee is fase 1 van het doelentraject voor de CE afgesloten. PBL geeft in de Policy brief aan dat de volgende stap gericht moet zijn op het selecteren van productgroepen die de meeste effect sorteren op klimaat, milieuvervuiling, biodiversiteit en leveringszekerheid. En voor deze productgroepen een concretere set doelen te formuleren en nader uit te werken in plannen.

In fase 2 staat de nadere uitwerking en concretisering van de doelen voor specifieke productgroepen centraal, als ook de uitwerking hiervan in roadmaps en de daarbij behorende uitvoeringsplannen voor de komende vier jaar. Dit gebeurt in een drietal stappen Hieronder is op hoofdlijnen het stappenplan omschreven om voor geselecteerde productgroepen tot geconcretiseerde doelen, roadmaps en uitvoeringsplannen te kunnen komen. En de wijze waarop het Transitieteam Circulaire Bouweconomie dit invult.

Stap 1: Selectie productgroepen

In de eerste stap identificeert elk betrokken departement samen met het transitieteam op basis van de PBL Policy Brief de meest relevante (clusters van) productgroepen per TA, waarbinnen met circulariteit een grote impact te realiseren is op de vier effecten zoals geïdentificeerd door PBL (klimaat, milieuvervuiling, biodiversiteit, leveringszekerheid). In tweede instantie zal dit in gezamenlijkheid worden besproken gezien de samenhang en overlap in productgroepen tussen de transitieagenda’s. Het Transitieteam Circulaire Bouweconomie heeft daarvoor de volgende productgroepen gekozen

  • Woningen (B)
  • Kantoorgebouwen en bedrijfshallen (U)
  • Kunstwerken (GWW)
  • Wegen (GWW)
  • Installaties (B&U, GWW) ism Transitieagenda maakindustrie

Stap 2: Doelen stellen

Voor de geselecteerde productgroepen gaan we uit van het hiervoor beschreven einddoel 2050 en het 2030-doel is hiervan afgeleid. Hierbij is de verlaging van de impact op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, biodiversiteit en leveringszekerheid het uitgangspunt. We sluiten aan bij een in de bouwsector al bestaande en breed geaccepteerde bepalingsmethode: de MKI. Voor nieuwbouw woningen en kantoren is dit methode middels de MPG ook wettelijk verankerd in het bouwbesluit. De methodiek is nog niet perfect en moet gaandeweg het proces worden doorontwikkelen (in roadmap als randvoorwaardelijk proces met prestatiedoelen opnemen).

Stap 3: Uitwerken roadmaps productgroepen

De transitieteams en departementen werken met actieve inbreng vanuit alle dwarsdoorsnijdende thema’s in een roadmap de strategie uit en geven aan welke activiteiten (maatregelen en instrumenten) noodzakelijk zijn om de voorgenomen prestatiedoelen te kunnen behalen voor de geselecteerde productgroepen.

Het Transitieteam CBE wil belanghebbenden betrekken bij het doelentraject, met als fundamentele insteek de integrale milieueffecten als vertrekpunt te nemen bij het formuleren van doelen voor de bouwsector.

Uitvoeringsprogramma 2021-2023

U vindt het uitvoeringsprogramma voor 2021-2023 hieronder, evenals de twee voorgaande edities. Klik op de afbeeldingen om te downloaden.)