Biobased bouwen vooral bij renovatieprojecten in opmars

Nederland staat voor een grote nieuwbouw- en renovatieopgave. Tegelijkertijd moet de uitstoot van CO₂ en stikstof omlaag en is het belangrijk dat de kwaliteit van onze leefomgeving beter wordt. Biobased bouwmaterialen, zoals hout, vlas, hennep, stro en miscanthus, kunnen daaraan bijdragen.

De ambitie van het Rijk is dat in 2030 30% van de nieuwbouw voor minimaal 30% uit biobased materialen bestaat. Voor renovatie geldt dat 30% van de isolatie in bestaande gebouwen biobased moet zijn.

Meer gebruik bij renovatie, nieuwbouw blijft achter

Volgens de monitor groeit het gebruik van biobased materialen vooral op de renovatiemarkt. Uit metingen van marktonderzoeksbureau Buildsight blijkt dat particulieren vaker kiezen voor isolatiemateriaal van bijvoorbeeld gras, hennep, vlas of hout bij het verduurzamen van hun woning. Het aandeel groeide van bijna 8% in 2024 naar ruim 11% in 2025.

In nieuwbouw worden biobased materialen nog weinig toegepast. In 2024 werd nog 0% van de nieuwbouwwoningen voor minimaal 30% van de massa biobased gebouwd, inclusief de massa van de fundering. In 2025 was dat 1%.

Verschillen per woningtype

De monitor laat zien dat vooral appartementen vaker biobased worden gebouwd. In 2025 bestond ruim 5% van deze woningen voor minimaal 30% uit biobased materialen (exclusief fundering). In 2024 was dat nog 2%. Dit komt vooral doordat de industriële bouw zich niet langer richt op alleen houten rijtjeswoningen, maar steeds vaker ook op houten appartementen.

Verwerking in Nederland blijft achter

Om meer biobased te bouwen, moet de hele productieketen in Nederland meegroeien. Dat gaat om de teelt van vezelgewassen, de verwerking tot bouwmaterialen en het gebruik van deze materialen in bouwprojecten. Veel biobased bouwmaterialen worden nu nog in het buitenland geproduceerd.

Nederlandse producenten hebben vaak nog ruimte om meer te produceren, maar daarvoor is voldoende zekerheid nodig over de aanvoer van grondstoffen en de vraag vanuit de bouw: agrariërs willen vezels telen als daar een goede prijs tegenover staat. Producenten kunnen meer bouwmaterialen maken als zij zeker zijn van voldoende afname. Bouwbedrijven kunnen vaker biobased bouwen als de materialen beschikbaar zijn tegen een haalbare prijs.

Opschaling is nodig

De Nationale Aanpak Biobased Bouwen wordt in 2026 geëvalueerd en geactualiseerd. Daarmee wil het Rijk de verdere opschaling van biobased materialen stimuleren. De actualisatie wordt naar verwachting eind 2026 gepubliceerd. Daarnaast werkt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) aan versnelling van de woningbouw via industriële bouw. Deze industriële woningen worden steeds vaker met biobased materialen gebouwd.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) publiceert de monitor van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen. Marktonderzoeksbureau Buildsight meet de toepassing van biobased materialen in de bouwpraktijk.