Nationale Aanpak Hergebruik Bouwmaterialen: doe mee!

Hergebruik maakt ons minder afhankelijk van grondstoffen uit het buitenland en kan forse kostenbesparingen opleveren. Bovendien scheelt hergebruik (milieu-)schadekosten nu en later en draagt het bij aan het behalen van de doelen op het gebied van klimaat en circulaire economie.

De bouw neemt maar liefst 50% van alle grondstoffenverbruik voor zijn rekening.* Daarbij zijn we voor een groot deel afhankelijk van import uit andere landen. Daarnaast legt de productie van nieuwe bouwmaterialen een zwaar beslag op onze leefomgeving en klimaat. En dat terwijl de meeste bouwmaterialen door hun robuustheid en lange levensduur uitstekend geschikt zijn voor hergebruik.

Ketenaanpak opschalen

Momenteel wordt echter slechts 8% van de materialen en componenten die vrijkomen door sloop hergebruikt.* Er zijn wel diverse initiatieven om dit te verbeteren, maar die zijn versnipperd en de keten werkt nog onvoldoende samen. Hier valt een wereld te winnen. Om grootschalig met hergebruik aan de slag te kunnen, is een opgeschaalde ketenaanpak nodig om hergebruik een standaard onderdeel te maken van het bouwproces, door:

• bouwmaterialen te gaan leveren op basis van terugname, refabricage, onderhoud en hergebruik;
• in het ontwerp van nieuwe bouwwerken al rekening te houden met hergebruik en ze gemakkelijk demontabel en remontabel te maken;
• sloopbedrijven beter te positioneren in het proces, zodat zij de potentie van hergebruik maximaal helpen te benutten;
• stimulerende regelgeving voor hergebruik van bouwmaterialen;
• te bouwen aan een netwerk van landelijke opslaglocaties, waarbij de markt – ook digitaal - inzicht krijgt in voorraden en bouw-, sloop- en renovatieprojecten.

Dit gaat niet vanzelf. Het creëren van een bouweconomie waarin terugname, refabricage en hergebruik standaard zijn verankerd in het bouwproces vergt een stevige impuls in het omvormen van bouwketens, vergelijkbaar met de Nationale Aanpak Biobased Bouwen en voortbouwend op het Bouwmaterialenakkoord.

Een Nationale Aanpak Hergebruik Bouwmaterialen is noodzakelijk, met daarin:

• een nationale regie op het opzetten van een ketenaanpak voor hergebruik van bouwmaterialen;
• financiële middelen voor een meerjarige aanpak en uitvoering daarvan met de benodigde marktcondities en innovaties, gericht op het creëren van een zelfstandige markt voor hergebruik;
• opschaling van de Aanpak Circulair Slopen en Hergebruik (ACSH) naar nationaal niveau;
• de ambitie om in 2035 tenminste 30% van de materialen uit gebouwen en infrastructuur te hergebruiken.

De NAHB biedt antwoord op de uitdagingen waarvoor Nederland in deze tijd staat. Deze sluit aan op het Nationaal Programma Circulaire Economie en de Nationale Grondstoffenstrategie waarmee het kabinet minder afhankelijk wil worden van grondstoffen uit andere landen. Het kan leiden tot forse kostenbesparingen en draagt bij aan het realiseren van de nationale en Europese doelen op het gebied van klimaat en circulaire economie.

* Bron: Circle Economy & Metabolic (2022). Circularity Gap Report