‘Het is geen schoolproject – dit plan kan morgen worden uitgevoerd’

Het raster: modulair denken in hout

Een van de bepalende onderdelen uit het uiteindelijke ontwerp is een groot houten raster dat om het gebouw heen wordt geplaatst. ‘De basis kwam van onze docent Niels Lewis,’ vertelt Matthijs. ‘Hij stelde voor om een soort Ikea-kast om het gebouw te bouwen. Dat werd ons modulaire houten raamwerk, opgebouwd uit vierkante blokken met dezelfde beukmaat die je kunt stapelen en combineren. Binnen die structuur hebben we galerijen, zitplekken, fietsenstallingen en zelfs verticale tuinen opgenomen.’

Het raster doet meer dan alleen visueel structureren. Het biedt extra ruimte, vangt geluid af van het bedrijventerrein, en geeft het gebouw een moderne, dynamische uitstraling. Het wordt gemaakt van houten balken, onder meer van Azobé – een zware, duurzame houtsoort – en is ontworpen op maat, met aandacht voor demontabiliteit. CLT vonden de studenten minder geschikt vanwege de lagere kwaliteit.

Optoppen met tiny houses: compact en circulair

Een van de meest spraakmakende keuzes van het team is het optoppen van het gebouw met tiny houses. In totaal ontwierpen de studenten 38 compacte woningen van circa 40 vierkante meter, strak in het gelid bovenop het bestaande gebouw. 'Het dak biedt enorm veel potentieel dat vaak onbenut blijft,' zegt Cas. ‘Door er lichte, zelfstandige woningen op te zetten benut je die ruimte optimaal – en voeg je een nieuwe laag toe aan het gebouw én aan het wonen.’

De woningen zijn opgebouwd uit Strobox-panelen, een biobased bouwsysteem van geperst stro met houten frames. De constructie eronder bestaat uit gelamineerde houten liggers, die zorgen voor voldoende draagkracht zonder het dak van het bestaande pand te overbelasten. 'De combinatie van lichtgewicht materiaal en een slimme draagconstructie maakt dit optoppen technisch haalbaar,’ legt Matthijs uit.

Daarnaast zijn de tiny houses ontworpen met het oog op hergebruik: in theorie kunnen ze worden gedemonteerd en ergens anders opnieuw worden geplaatst. Cas: 'Zo denken we niet alleen na over de bouw, maar ook over de toekomst van het materiaal.'

Slim omgaan met ruimte én regels

Binnen het gebouw ontwierp het team een brede variatie aan woningen, van 40 tot 100 m². Door de kruisvorm van het gebouw en de verschillende lengtes van de vleugels ontstonden uiteenlopende plattegronden. ‘Dat gaf vrijheid, maar ook hoofdbrekens,’ zegt Matthijs. ‘Elke woning moest voldoen aan eisen voor daglicht, ventilatie, minimale afmetingen en indeling. En dan wil je er ook nog zoveel mogelijk kwijt.’

Er is gekozen voor een logische indeling waarbij de grotere woningen (70–100 m²) op de onderste verdiepingen liggen, geschikt voor gezinnen of senioren. De kleinere units bevinden zich op hogere etages of in de optopping. Op elke verdieping is een gedeelde wasserette geplaatst, direct naast de schacht. ‘Dat scheelt installatiewerk in elke woning,’ zegt Cas. ‘En het stimuleert ook dat mensen elkaar tegenkomen. Wassen wordt dan iets sociaals.’

Bij het slopen van de achtergevel wordt het vrijkomende puin hergebruikt als funderingsmateriaal. De bestaande binnenwanden blijven grotendeels behouden. ‘We hebben gekeken naar andere hergebruikopties, maar bij 114 woningen is dat logistiek bijna niet te doen,’ zegt Matthijs eerlijk. ‘Circulariteit moet geen trucje zijn. Het moet passen bij de schaal van je project.’

Kosten en keuzes: 18 miljoen voor 114 woningen

De financiële onderbouwing van het ontwerp is net zo doordacht als het ontwerp zelf. Eén teamlid maakte een volledige begroting, inclusief stelposten en materiaalprijzen. De eindbalans: 18 miljoen euro, inclusief de aankoop van het pand. Daarmee komt de bouwsom uit op ongeveer 158.000 euro per woning, een realistische prijs in het huidige klimaat.

'We hebben kosten vergeleken tussen traditionele en circulaire oplossingen,' vertelt Matthijs. 'Bijvoorbeeld bij de gevelpanelen: Strobox is duurder en heeft dikkere wanden, wat netto minder woonruimte betekent. Maar het is wel biobased, herbruikbaar en energie-efficiënt. Dan moet je als team de afweging maken: waar zit de meerwaarde, waar zit het compromis?’

De tiny houses vallen qua bouwkosten zelfs lager uit dan veel reguliere nieuwbouwwoningen. 'Doordat ze licht zijn en snel te produceren, kun je ze relatief goedkoop realiseren,’ aldus Cas. ‘En omdat je bestaande infrastructuur gebruikt, zoals trappenhuizen en leidingen, bespaar je op de bouwlogistiek.’

Het team keek ook naar innovatieve oplossingen voor parkeren, zoals inpandige stallingsplaatsen, modulaire parkeergarages en gedeelde parkeerhubs met omliggende bedrijven. Matthijs: ‘Je hoeft niet altijd alles op eigen terrein op te lossen. Er zijn in de buurt veel plekken die buiten kantooruren leegstaan.’

Leren samenwerken onder druk

De technische en ontwerpmatige uitdagingen waren groot, maar ook het samenwerken in teamverband was intensief. 'We werkten tien tot twaalf uur per week per persoon aan het project,' vertelt Cas. ‘Er waren momenten dat we er helemaal klaar mee waren – vooral als de tekeningen weer aangepast moesten worden. Maar dat hoort erbij.’

Docent Johan van der Made benadrukt dat juist die samenwerking essentieel is voor het leerproces. ‘We laten de studenten zelf hun team samenstellen en taken verdelen. Dan zie je meteen wie initiatief neemt en wie moeite heeft met verantwoordelijkheid. Dat leer je niet uit een boek.’

De studenten moesten elkaar tussentijds beoordelen op inbreng, uitgedrukt in procenten. 'Dat klinkt streng, maar het maakt inzichtelijk wie wat bijdraagt,’ zegt Van der Made. ‘Het maakt het project realistisch. Zo gaat het in de praktijk ook: je moet samen resultaat boeken, en niet alleen je eigen stukje doen.’

Reactie van de opdrachtgevers: ‘Geen schoolwerk, maar een volwaardig plan’

De gemeente Ede en Woonstede reageerden positief op het eindresultaat. ‘Ze zagen dat we niet zomaar iets leuks hadden bedacht, maar een serieus plan met onderbouwing en uitvoerbaarheid,’ zegt Cas. 'Dat was misschien wel de grootste erkenning: dat professionals uit het veld onze visie serieus namen.'

Voor Van der Made was het ook een bevestiging van de waarde van het project. 'Dit soort opdrachten geeft studenten het gevoel dat ze ertoe doen. Het is geen oefening. Ze maken iets dat echt impact kan hebben – en dat motiveert enorm.’

Toekomstbestendig en schaalbaar

Het ontwerp van het Technova-team is niet alleen een oplossing voor één pand in Ede. Volgens Cas van Holland heeft het de potentie om op grotere schaal toegepast te worden. ‘Er staan in Nederland duizenden leegstaande kantoorpanden. Als je dit concept verder uitwerkt, kun je het als toolkit gebruiken. Circulair, modulair, sociaal én uitvoerbaar. Wat wil je nog meer?’

Of het team volgend jaar opnieuw meedoet, is nog niet zeker – maar het enthousiasme is aanstekelijk. ‘We zijn trots op wat we hebben gemaakt,’ zegt Matthijs. ‘En we weten nu: het kan dus echt. Niet alleen op papier, maar in het echt. Morgen, als het moet.’