Meer aandacht voor toxiciteit essentieel in transitie naar circulaire bouweconomie
18 november 2020
Paul Terwisscha van Scheltinga: ‘Met gebruikte materialen kun je artificieel nieuwe gebouwen laten ontwerpen’
23 november 2020Twaalf koplopers uit Overijssel leren van elkaar in proeftuinen
Twaalf koplopers uit Overijssel leren van elkaar in proeftuinen
Gestimuleerd door de ‘Subsidie Impuls Circulair Bouwen’ van de provincie Overijssel hebben twaalf koplopers - bouwers, ontwikkelaars, gemeenten, kennisinstellingen, amoveerders en andere partijen - het initiatief genomen om in hun proeftuin te beginnen met circulaire oplossingen. Al pionierend en werkend levert dat een verscheidenheid aan kennis, inzichten en praktijkervaringen op (‘learning by doing’). In een community of practice (CoP) hebben zij elkaar gestimuleerd en hun ervaringen gedeeld. Op de verworven inzichten kunnen andere initiatiefnemers verder bouwen, zodat we al doende leren hoe we kunnen versnellen en de gebouwde omgeving circulair kunnen maken.
Deze blog 'Circulair bouwen; Leren door doen in proeftuinen' werd geschreven door Jan Straatman en verscheen eerder op Balance & Result.
De provincie Overijssel onderschrijft de landelijke doelstellingen die zijn neergelegd in ‘Nederland Circulair in 2050’. In 2019 hebben Saxion, Pioneering en Balance & Result samen met een netwerk van bedrijven en instellingen de vertaalslag gemaakt naar de regio in de ‘Transitieagenda Circulair Bouwen Overijssel’. Hierin zijn negen kernvraagstukken benoemd die we tegenkomen op de weg naar een circulaire bouweconomie.
Bekijk de vraagstukken uit de Transitieagenda Circulair Bouwen Overijssel op Balance & Result.
Kennis delen in Community of Practice
Circulair bouwen zit in het begin van de innovatiecurve. Niemand heeft de wijsheid in pacht als het gaat om de transitie van lineaire naar circulaire economie. Koplopers pionieren met innovatieve oplossingen en ontdekken wat werkt en wat niet. Het past bij de cultuur van de bouwsector om uit te proberen, zonder eindeloos getheoretiseer. In de proeftuinen en de CoP draait daarom alles om de praktijk. In de CoP delen de koplopers hun inzichten en ervaringen. Het expertteam verbindt deze met de negen vraagstukken die zijn benoemd in de Transitieagenda, signaleert lacunes in de kennisopbouw en agendeert deze voor verder onderzoek.
De CoP wordt gefaciliteerd door het ‘Expertteam Circulair Bouwen’, een samenwerkingsverband van kennisdragers van de provincie, Saxion (Theo de Bruijn), Pioneering (Eric Kouters) en Balance & Result (Jan Straatman).
Reflectie vanuit ervaringen in Proeftuinen en CoP
- Geen getheoretiseer maar doen. Betrokkenen zijn intrinsiek gemotiveerd om samen te leren, praktijkervaring uit te wisselen en te zoeken naar pragmatische oplossingen.
- Samenwerken is het toverwoord. Door circulair bouwen veranderen rollen en posities van partijen. Er is vertrouwen nodig om samen te zoeken naar businesscases die alle partners voordeel bieden (win-win).
- Gelijkwaardigheid. Het is zaak om weg te komen uit de houdgreep van traditionele verhoudingen en het afwentelen van risico’s. Partijen die elkaar als gelijkwaardig zien, blijken bereid om samen risico’s te nemen, te investeren in vernieuwing en samen te experimenteren en te leren.
- Geavanceerde informatiesystemen. Er is behoefte aan informatie over de fysieke kenmerken, de kwaliteit en de termijn van beschikbaarheid van materialen. De data moeten eenduidig worden vastgelegd in open systemen, uitwisselbaar en over tientallen jaren nog uitleesbaar.
- Systeemverandering. Om sprongen te kunnen maken met circulair bouwen zijn doorbraken nodig op een hoger systeemniveau en moeten institutionele belemmeringen worden weggenomen.
- Onderwijs. Circulariteit moet opgenomen worden in de curricula van het onderwijs. Het gaat hierbij zowel om het reguliere onderwijs, als om bij-, her- en nascholing.
Benieuwd welke proeftuinen er zijn opgezet en welke lessen daarin zijn geleerd? Lees het volledige artikel op Balance & Result.