17 mei 2024
Sloophout heeft veel potentie voor hergebruik in nieuwe houtproducten. De provincie Zuid-Holland probeert daarom een ‘Circulaire houtketen’ op te zetten. Projectleider Hermen van de Minkelis vertelt over de uitdagingen.
Zuid-Holland ziet brood in sloophout
Sloophout heeft veel potentie voor hergebruik in nieuwe houtproducten. De provincie Zuid-Holland probeert daarom een ‘Circulaire houtketen’ op te zetten. Projectleider Hermen van de Minkelis vertelt over de uitdagingen.
Categorie: Interviews
Hermen van de Minkelis
Hermen van de Minkelis (30) kreeg van de provincie Zuid-Holland de opdracht om de potentie van de hoogwaardige verwerking van gebruikt hout in kaart te brengen. Er blijkt in Nederland 2,5 keer zoveel hout vrij te komen uit afvalstromen als uit de kap van bomen. Dat betreft bijvoorbeeld hout uit slooppanden, oude pallets, schuren en meubels. Dat is goed voor zo’n 15% van de hele Nederlandse vraag.
Zuid-Holland is met afstand de provincie waar het meeste sloophout vrijkomt. Hoewel Zuid-Holland weinig bossen heeft, kan Zuid-Holland door het verwaarden van gebruikt hout dus toch een belangrijke rol spelen in de productie van biobased grondstoffen. Deze rol als ‘circulaire houtbron’ heeft de potentie om partijen in de houtindustrie naar de regio te trekken.
Hoe bouw je zo’n keten voor circulaire houtverwerking op? Van de Minkelis ging in opdracht van de provincie in gesprek met een aantal partijen om tot een samenwerkingsverband te komen. Om te beginnen een sociale werkplaats in Leiden, die centraal staat in het consortium. Van de Minkelis: ‘Mijn rol is om hout uit sloopprojecten in te kopen. Vooral planken en balken zijn interessant voor ons. Dat sloophout wordt naar de sociale werkplaats gebracht waar het wordt ontdaan van spijkers en op maat wordt gezaagd en geschaafd.’ Deze halffabricaten vinden vervolgens hun weg naar vier aangesloten timmerfabrieken, die er onder andere trappen, kozijnen en schuren van maken.'
In de werkplaats worden spijkers verwijderd en de balken op maat gezaagd.
Dit proces klinkt simpel, maar het was in het begin toch een aardige klus om uit te zoeken hoe oud hout opnieuw gebruikt kan worden, vertelt Van de Minkelis. ‘We hebben aan de ene kant verschillende balken van verschillende slopers in verschillende kopmaten met verschillende kwaliteit opgehaald. Aan de andere kant hadden we vier partijen met ieder hun eigen wensen en eisen. We moesten de puzzel leggen: welke balk kunnen we waarvoor gebruiken? Dat was echt een ontzettend ingewikkelde klus, omdat elke balk anders is. Bij sommige balken moeten er stukken vanaf worden gehaald omdat ze rot zijn. En dan hou je allemaal verschillende maatjes over. Je kunt ook spijkers aantreffen. Een balk met 5 spijkers is te doen, maar 50 spijkers verwijderen kost te veel tijd. Dan moet de balk maar in een andere kopmaat gezaagd worden. Uit al deze ervaringen is een soort beslisboom voortgekomen: als je dit tegenkomt, dan moet je dat doen.’
Ook de certificering van het hout is natuurlijk van belang. Het proces om een LCA op te stellen en een FSC-keurmerk te verkrijgen is bijna afgerond, aldus Van de Minkelis. Idealiter worden de circulaire halffabrikaten als buffer opgeslagen bij houthandels om leveringszekerheid te garanderen. Een alternatief is dat afnemers het hout gewoon kopen wanneer het vrijkoment. ‘Zij kunnen het circulaire hout dan mengen met nieuw hout.’
Hoe verder met de ‘Circulaire Houtketen Zuid-Holland’ zoals het project is gedoopt? Van de Minkelis: ‘We zijn nu een eind op weg met een proof of concept. Tegelijk zoeken we een bredere kring van consortiumpartners met andere capaciteiten, zoals houthandelaren. Verder maken we opdrachtgevers, zoals overheden, bewust van de mogelijkheden die sloophout te bieden heeft. Eind 2024 willen we klaar zijn met proefdraaien zodat we volledig van start kunnen met opschalen.’
Gerelateerde bronnen
Kwaliteitskader Houtbouw
Bron: Programmateam Houtbouw MRA
Cement en beton in Nederland
Bron: Alba Concepts, BOUWscoop, C-Creators
Concurrerend bouwen met hout
Bron: IJKX
13 mei 2024
Na de oplevering eind 2023 van het zogeheten ‘basiskamp’, een collectie van adviezen en leidraden voor circulair bouwen, is met veel dank afscheid genomen van de leden van het Transitieteam Circulaire Bouweconomie. Er is een nieuwe fase aangebroken waarin circulair bouwen opgeschaald zal moeten worden om de doelstellingen te halen die de regering gesteld heeft: de bouw moet in 2030 voor 50% circulair werken en 100% circulair zijn in 2050.
1 mei 2024
Platform CB’23 heeft een derde – en laatste - versie van het Lexicon gepubliceerd die duidelijkheid biedt over de betekenis van ruim 150 verschillende termen in de circulaire bouw.
30 april 2024
De Routekaart verduurzamen is de leidraad voor alle ingrepen in het vastgoed van de rijksoverheid. Wat dat inhoudt laat een praktijkvoorbeeld uit Assen zien.
29 april 2024
Woningcorporatie ‘De Woonplaats’ heeft in Enschede 7 circulaire eengezinswoningen gebouwd. De woningen zijn grotendeels gemaakt van herbruikbaar en biobased materiaal en zijn energiezuinig. In totaal is er 93 ton CO2-uitstoot vermeden.
25 april 2024
Tientallen mensen kwamen 28 maart 2024 naar het LEF Future Center op uitnodiging van Rijkswaterstaat voor een speciaal feestje: de Koploperparade. Aannemers en projectleiders die ervaring hebben opgedaan met de ‘koploperaanpak duurzame wegverharding’, kregen tijdens het evenement een podium om geleerde lessen te delen en collega's uit de sector te inspireren met een duurzame aanpak.
23 april 2024
Het ministerie van I&W stelt 20 miljoen euro beschikbaar binnen de subsidieregeling Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+). De regeling is geopend van 22 april tot 1 november 2024 voor initiatieven die bijdragen aan een circulaire economie.
3 april 2024
De norm voor de milieuprestatie van gebouwen (MPG) wordt strenger. Bij die aanscherping komen ook meer milieu-indicatoren die bepalen hoe milieubelastend een gebouw is. Dat zei Minister Hugo de Jonge tijdens een commissiedebat met Tweede Kamerleden.