Thema: Hoogwaardig Hergebruik
Op deze pagina vindt u doelen, acties en updates van de werkgroep Hoogwaardig hergebruik. Plus links naar relevante artikelen en documenten over dit thema.
Update: mei 2026
Hoogwaardig hergebruik vraagt om een andere manier van werken in de bouw en infra. Materialen en bouwproducten worden dan niet alleen gerecycled, maar zo veel mogelijk opnieuw ingezet met behoud van waarde, kwaliteit en functie. Dat vraagt om samenwerking in de hele keten: van ontwerp en aanbesteding tot sloop, oogst, opslag, herbestemming en toepassing in nieuwe projecten.
Binnen het Transitieteam Circulaire Bouweconomie wordt gewerkt aan het opschalen van hoogwaardig hergebruik in de praktijk. De focus ligt op belemmeringen die hergebruik nu nog tegenhouden, zoals het laat betrekken van sloopkennis, onvoldoende sturing in aanbestedingen, onzekerheid over businesscases en het ontbreken van goede fysieke en digitale opslagstructuren.
Daarbij wordt aangesloten op bestaande landelijke en regionale initiatieven, zoals de Aanpak circulair slopen en hergebruik, het Bouwmaterialenakkoord, de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen Noord-Holland Noord en ontwikkelingen rond digitale informatie-uitwisseling in de gebouwde omgeving.
Waar wordt aan gewerkt?
De aanpak bestaat uit drie actielijnen. Per actielijn is onderzocht welke initiatieven al lopen, welke kennis beschikbaar is en waar de belangrijkste struikelblokken zitten. De komende periode ligt de nadruk op het verbinden van betrokken partijen, het versterken van bestaande initiatieven en het vergroten van de impact in de praktijk.
Acties
1. Sloopaannemer eerder betrekken bij bouwplannen
Hoogwaardig hergebruik begint niet pas bij de sloop, maar al veel eerder in het bouw- en ontwikkelproces. Door sloopkennis vroeg te betrekken, ontstaat sneller inzicht in wat er vrijkomt, welke materialen en producten geschikt zijn voor hergebruik en welke technische, organisatorische of financiële randvoorwaarden daarbij een rol spelen.
Daarom ligt binnen deze actielijn de nadruk op het beter positioneren van de sloopaannemer in het proces. Dit helpt opdrachtgevers, ontwikkelaars en ontwerpers om de potentie van hoogwaardig hergebruik eerder te herkennen en beter te benutten.
De focus ligt op materiaalstromen met grote impact, zoals beton, staal en asfalt. Inzichten uit onderzoeken naar businesscases en circulair slopen laten zien waar hergebruik financieel, technisch en organisatorisch kansrijk is, en welke voorwaarden nodig zijn om die kansen daadwerkelijk te verzilveren.
Daarom ligt binnen deze actielijn de nadruk op het beter positioneren van de sloopaannemer in het proces. Dit helpt opdrachtgevers, ontwikkelaars en ontwerpers om de potentie van hoogwaardig hergebruik eerder te herkennen en beter te benutten.
De focus ligt op materiaalstromen met grote impact, zoals beton, staal en asfalt. Inzichten uit onderzoeken naar businesscases en circulair slopen laten zien waar hergebruik financieel, technisch en organisatorisch kansrijk is, en welke voorwaarden nodig zijn om die kansen daadwerkelijk te verzilveren.
2. De- en remontage verankeren in aanbestedingen
De tweede actielijn richt zich op het structureel meenemen van de- en remontage in aanbestedingen. Als opdrachtgevers en overheden in hun uitvragen actief sturen op losmaakbaarheid, remontabel ontwerpen en toekomstig hergebruik, wordt circulair bouwen minder vrijblijvend en beter toetsbaar.
Dat vraagt om duidelijke afspraken in aanbestedingscriteria, ontwerpkeuzes, samenwerking, opleverdossiers en toekomstige hergebruikmogelijkheden. De kern is dat de- en remontage niet achteraf wordt toegevoegd, maar vanaf het begin onderdeel wordt van de manier waarop projecten worden uitgevraagd en uitgevoerd.
Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen Noord-Holland Noord, die mogelijk breder kan worden uitgerold. Ook vraagt deze actielijn om samenwerking tussen opdrachtgevers, architecten, ontwerpers, ontwikkelaars, bouwers, sloopaannemers en aanbieders, zodat per project de best passende oplossing kan worden gekozen.
Dat vraagt om duidelijke afspraken in aanbestedingscriteria, ontwerpkeuzes, samenwerking, opleverdossiers en toekomstige hergebruikmogelijkheden. De kern is dat de- en remontage niet achteraf wordt toegevoegd, maar vanaf het begin onderdeel wordt van de manier waarop projecten worden uitgevraagd en uitgevoerd.
Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen Noord-Holland Noord, die mogelijk breder kan worden uitgerold. Ook vraagt deze actielijn om samenwerking tussen opdrachtgevers, architecten, ontwerpers, ontwikkelaars, bouwers, sloopaannemers en aanbieders, zodat per project de best passende oplossing kan worden gekozen.
3. Fysieke en digitale opslag
Hoogwaardig hergebruik vraagt niet alleen om goede intenties en betere aanbestedingen, maar ook om praktische infrastructuur. Materialen die vrijkomen moeten tijdelijk kunnen worden opgeslagen, vindbaar zijn en op het juiste moment gekoppeld worden aan nieuwe projecten.
Daarom wordt gewerkt aan het versterken van fysieke en digitale opslag. Het doel is om toe te werken naar een netwerk van landelijke opslaglocaties, gekoppeld aan inzicht in voorraden en aankomende bouw-, sloop- en renovatieprojecten.
Het gaat daarbij zowel om fysieke opslaglocaties en bouwhubs als om digitale opslag via marktplaatsen, platforms en materiaalpaspoorten. Deze lijn sluit aan op het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving en de Aanpak circulair slopen en hoogwaardig hergebruik. Door fysieke opslag en digitale informatie beter te verbinden, kunnen geoogste materialen sneller een nieuwe bestemming vinden.
Daarom wordt gewerkt aan het versterken van fysieke en digitale opslag. Het doel is om toe te werken naar een netwerk van landelijke opslaglocaties, gekoppeld aan inzicht in voorraden en aankomende bouw-, sloop- en renovatieprojecten.
Het gaat daarbij zowel om fysieke opslaglocaties en bouwhubs als om digitale opslag via marktplaatsen, platforms en materiaalpaspoorten. Deze lijn sluit aan op het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving en de Aanpak circulair slopen en hoogwaardig hergebruik. Door fysieke opslag en digitale informatie beter te verbinden, kunnen geoogste materialen sneller een nieuwe bestemming vinden.
Wijze van aanpak: ecosystemen onderzoeken en kennisdeling
Hoogwaardig hergebruik wordt pas schaalbaar als de hele keten goed samenwerkt. Denk aan opdrachtgevers, ontwerpers, bouwers, slopers, verwerkers, aanbieders, logistieke partijen, opslaglocaties en afnemers.
Daarom wordt steeds gekeken naar het totale ecosysteem rond een materiaalstroom of productketen. Welke partijen zijn nodig? Welke afspraken moeten worden gemaakt? Welke kennis ontbreekt nog? En welke infrastructuur is minimaal nodig om een hergebruikketen daadwerkelijk werkend te krijgen?
Deze manier van werken sluit aan bij het principe van Minimum Viable Ecosystems. Het doel is om niet alleen nieuwe kennis te ontwikkelen, maar vooral bestaande initiatieven te verbinden, lessen uit de praktijk te delen en kansrijke aanpakken verder te brengen. Zo ontstaat handelingsperspectief voor de hele bouw- en infrasector.
Daarom wordt steeds gekeken naar het totale ecosysteem rond een materiaalstroom of productketen. Welke partijen zijn nodig? Welke afspraken moeten worden gemaakt? Welke kennis ontbreekt nog? En welke infrastructuur is minimaal nodig om een hergebruikketen daadwerkelijk werkend te krijgen?
Deze manier van werken sluit aan bij het principe van Minimum Viable Ecosystems. Het doel is om niet alleen nieuwe kennis te ontwikkelen, maar vooral bestaande initiatieven te verbinden, lessen uit de praktijk te delen en kansrijke aanpakken verder te brengen. Zo ontstaat handelingsperspectief voor de hele bouw- en infrasector.
Ambitie: Nationale Aanpak Hergebruik Bouwmaterialen
Voor verdere opschaling wordt gekeken naar de mogelijkheden voor een Nationale Aanpak Hergebruik Bouwmaterialen. Zo’n programma zou zich richten op het ontwikkelen en versterken van ketens waarin hergebruik structureel mogelijk wordt.
Daarbij wordt onderzocht of er voldoende draagvlak is, hoe de organisatie eruit zou kunnen zien en welke materiaalstromen of productketens het meest kansrijk zijn. Ook wordt gekeken hoe dit kan aansluiten op bestaande trajecten, zoals de Aanpak circulair slopen en hergebruik, het Bouwmaterialenakkoord en initiatieven rond regionale ketenontwikkeling.
Daarbij wordt onderzocht of er voldoende draagvlak is, hoe de organisatie eruit zou kunnen zien en welke materiaalstromen of productketens het meest kansrijk zijn. Ook wordt gekeken hoe dit kan aansluiten op bestaande trajecten, zoals de Aanpak circulair slopen en hergebruik, het Bouwmaterialenakkoord en initiatieven rond regionale ketenontwikkeling.
Planning en vervolg
Per actielijn is verkend welke initiatieven, onderzoeken en knelpunten al bekend zijn. De komende periode ligt de nadruk op het verbinden van partijen, het delen van kennis en het versterken van bestaande initiatieven met landelijke potentie.
Zo groeit hoogwaardig hergebruik van losse voorbeelden en koploperprojecten naar een praktijkgerichte aanpak die breder toepasbaar wordt in de bouw en infra.
Zo groeit hoogwaardig hergebruik van losse voorbeelden en koploperprojecten naar een praktijkgerichte aanpak die breder toepasbaar wordt in de bouw en infra.
Nieuws en achtergronden over het thema Hoogwaardig Hergebruik:
27 oktober 2023
Veiligheid staat voorop bij bouwen. Daarom moeten bouwmaterialen altijd gecontroleerd worden op kwaliteit. Daaronder vallen ook herbruikbare materialen. Maar hoe controleer je de kwaliteit daarvan? Hoe weet je bijvoorbeeld of een circulaire staalconstructie nog vijftig jaar meegaat?
5 oktober 2023
Bondus wint met lab-on-a-chip de Jan Terlouw Innovatieprijs 2023 een cheque van 8.000 euro. Kiemt reikte tijdens The Future of Us – Breaking down Barriers deze prijs voor de 13e keer uit.
5 oktober 2023
De afgelopen jaren zijn er in Nederland allerlei initiatieven gestart om bruggen en viaducten circulair te bouwen en gebruiken. Dit betekent: geen afval meer, geen nieuwe grondstoffen en hergebruik van oude grondstoffen. Voorbeelden van circulaire methoden zijn Industrieel, Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen en het hergebruiken van hele bruggen of onderdelen zoals liggers.
5 oktober 2023
Houtbouw is zich volop aan het ontwikkelen in Nederland. Dat gaat razendsnel.
Eindhoven is er heel ver mee. Comfortabel en duurzaam wonen in een houten
huis. Het kan, voor grondgebonden woningen, appartementen, koop en huur.
Interview met architect Emile van Vugt over zijn visie en ervaringen met
houtbouwprojecten PUUR, OAK, Paviljoen Pannenhoef, Buurtschap Te Veld, en
in de planning: strobouw.
4 oktober 2023
In een circulaire economie wordt afval gezien als een reststroom, waaruit nieuwe grondstoffen en energie kunnen worden gewonnen. Zo bezien zijn bioafval en bouw- en sloopafval de twee grootste reststromen van Europa. Voor deze reststromen onderzocht de gemeente Apeldoorn het afgelopen jaar circulaire oplossingen in het Europese project CityLoops.
28 september 2023
Het is tijd om het steigernet te sluiten. Vanaf vandaag start de landelijke inzameling van steigernetten als monostroom, met als doel deze netten te verwerken tot gerecycled plastic en daar nieuwe, circulaire bouwproducten van te maken. Dit initiatief van de circulaire doeners van Brokkenmákers voorkomt daarmee dat jaarlijks honderden tonnen single use plastic steigernetten na eenmalig gebruik worden verbrand of gestort.
