De weg van de toekomst: Nederlandse initiatieven voor circulair asfalt

In Nederland ligt bijna 136.000 kilometer asfalt, een mengsel van steentjes, vulstof en bindmiddel. Als je vrachtwagens vult met dat asfalt en achter elkaar zet, kun je er ruim 3 keer mee de aarde rond. Asfalt is belangrijk voor het verkeer en vervoer, maar belast ook het milieu. Gelukkig zijn de afgelopen jaren verschillende innovaties en initiatieven ontstaan om te komen tot duurzamer, meer circulair asfalt.

Categorie: Achtergrond

Door: redactie, 6 september 2023

In 2019 waren de Nederlandse asfaltwegen, inclusief de gemeentelijke niet-asfaltwegen, verantwoordelijk voor ongeveer 68% van de CO2-uitstoot binnen de GWW. Binnen de bouwsector als geheel veroorzaakt de aanleg en het onderhoud van asfaltwegen maar liefst 10% van de totale milieubelasting. Dat heeft verschillende oorzaken. Tijdens de productie van asfalt worden grote hoeveelheden grondstoffen gebruikt. Ook komt er door asfalteren veel CO2 vrij door het vervoer van grondstoffen en de productie van het bindmiddel bitumen, een restproduct van de olieraffinage. In dit overzichtsartikel laten we zien dat het anders kan. Maak kennis met de meest inspirerende initiatieven!

Biobased vervanging van bitumen

In het programma Circuroad, voorheen CHAPLIN, werken bedrijven, overheden en kennisinstellingen samen

om bitumen te vervangen door biobased grondstoffen, zoals lignine. Dit is een natuurlijk bindmiddel uit hout en planten dat CO2 opneemt. Inmiddels zijn ongeveer 25 proefvakken aangelegd op verschillende wegen en met verschillende asfaltsamenstellingen. De eerste
testresultaten zijn veelbelovend. Uit berekeningen blijkt dat nu al tot 75% reductie van CO2 mogelijk is.

Minder vernieuwing dankzij verjonging

Asfalteren van de A6 tussen Lelystad en Almere.

Bij Nederlandse snelwegen is zeer open asfaltbeton (zoab) de standaard. Dit type asfalt staat bekend als stil en veilig, maar gaat niet lang mee. Onderzoekers hebben een oplossing ontwikkeld: verjongingscrème voor asfalt. Een sproeiwagen brengt het middel aan op de deklaag. Zo kan het zoab jaren langer mee!

100% hergebruik met de asfaltrecyclingtrein

De Asfalt Recycling Trein

De asfaltrecyclingtrein (ART) heeft zijn waarde bewezen tijdens een pilot op de A73 tussen Boxmeer en Venray. De ART is een ‘trein’ van meerdere machines achter elkaar, die deklagen ter plekke recyclet én opnieuw aanlegt. De voordelen? Minder transportkosten, minder verkeershinder en minder vervuilende uitstoot.

Infra as a service

Ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst CW

Het partnerprogramma De Circulaire Weg heeft een circulair businessmodel ontwikkeld voor de infrasector: infra as a service. Met een 'as a service-contract' blijft de partij die de weg aanlegt verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud.
Zo heeft deze partij een direct belang om duurzame, hoogwaardige en onderhoudsarme materialen toe te passen. En om de materialen na einde levensduur te hergebruiken. Dat heeft positieve circulaire resultaten, zoals een tot 80% lagere MKI en een groter gebruik van circulaire materialen.

Lagetemperatuurasfalt

Lage-temperatuur-asfalt

Asfaltproducenten hebben afgesproken om in 2025 te stoppen met de productie van wegenbouwasfalt boven de 140°C. Er komen steeds meer alternatieve asfaltmengsels op de markt die geproduceerd worden tussen 100°C en 140°C. Hierbij is minder aardgas nodig, waardoor de uitstoot van broeikasgassen afneemt.

Minder asfalt door gedragsverandering

Vervoerseconoom Erik Verhoef pleit voor investeringen in gedragsverandering en minder in asfalt om Nederland goed bereikbaar te houden. Hij ziet investeren in het uitbreiden van wegen als een "oplossing uit het verleden”. Volgens Verhoef zijn er andere manieren om files en uitbreiding van wegen tegen te gaan.