‘Schreeuw het van de daken dat je circulair aan het delven bent’

Wat waren belangrijke punten die uit de marktconsultatie naar voren kwamen?

‘Veel partijen gaven aan dat ze een doelgebouw nodig hadden waarin de betonnen kanaalplaten en wandelementen gebruikt kunnen worden. Anders zouden ze opgeslagen moeten worden en dat is kostbaar. Op het moment dat je het demontageplan gaat vaststellen, moet je weten welk doelgebouw het wordt, zodat je de technieken erop af kan stemmen. Op welke lengte moet je gaan verzagen bijvoorbeeld? We hebben de taak op ons genomen om een doelgebouw te vinden. Daarbij zijn we een paar routes ingeslagen die niet tot resultaat hebben geleid. Veel partijen hadden er ook nog niet eerder over gedacht tweedehands vloeren toe te passen. Die mindset moet om. Het moet weer normaal worden om iets te repareren en te hergebruiken. Onze eis was namelijk dat het materiaal hoogwaardig hergebruikt zou worden. In één project zou het beton bijvoorbeeld als onderlaag voor een parkeerplaats gebruikt worden. Dat wilden we niet. We zijn ook in gesprek geweest met het Rijksvastgoedbedrijf. Daar merkten we dat het niet werkt om in zo’n grote organisatie een algemene mail te sturen met de vraag wie er nog materiaal kan gebruiken. Je moet echt mensen meenemen in persoonlijke gesprekken. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft wel geholpen een protocol op te stellen.’

Tweedehands materiaal aan de man brengen is dus ook een communicatievraagstuk?

‘Zeker. Wij liepen eerst rond met materialenpaspoorten in de vorm van saaie Excels. We hebben daarom een architect gevraagd een 3D-animatie te maken met een verbeelding van de mogelijkheden voor hergebruik. Dat spreekt meer aan dan droge cijfers. Verder kwamen we erachter dat je het gewoon van de daken moet schreeuwen dat je circulair wilt delven en de materialen laten hergebruiken. Dat hebben we letterlijk gedaan door een spandoek op het gebouw te hangen met de tekst “Hier winnen we materialen voor hergebruik”. Mede daardoor kwam de gemeente Arnhem op ons af. Ze waren bezig met de bouw van een sporthal. Daarin worden de kanaalplaatvloeren uit de laagbouw verwerkt. En twee Arnhemse ondernemers benaderden ons met een plan voor vergader ‘cubes’ waarin ze onze kozijnen konden gebruiken. Mede vanwege de coronacrisis ging dat plan niet door, maar het leidde uiteindelijk wel tot een ontwerp voor een circulaire fietsenstalling waarin de kozijnen hergebruikt worden.’

En wat is er met de materialen uit de hoogbouw gebeurd?

‘Die hebben we in de markt gezet. Net als bij de aanbesteding van de andere onderdelen was de focus hierbij om een doelbestemming te hebben. In eerste instantie hebben we in een selectiefase gezocht naar drie ondernemers die intrinsiek gemotiveerd zijn voor de transitie naar de circulaire bouweconomie. De daaropvolgende gunningsfase lieten we voor 30 procent afhangen van prijs en voor 70 procent van kwaliteit. Daarbij letten we op het innovatieve karakter van de oplossing en op de garanties dat het materiaal ook echt hergebruikt zou worden. Daarvoor is een specifieke rekentool ontwikkeld gebaseerd op de R-ladder. We hebben een onderscheid gemaakt in een twintigtal materialen op basis van milieulast, CO2 of innovatief karakter. Verder vonden we het ontwikkelen en borgen van kennis voor de circulaire economie belangrijk. Daarmee hebben we de markt uitgedaagd.’