Circulaire bruggen en viaducten: inspirerende initiatieven uit eigen land

De afgelopen jaren zijn er in Nederland allerlei initiatieven gestart om bruggen en viaducten circulair te bouwen en gebruiken. Dit betekent: geen afval meer, geen nieuwe grondstoffen en hergebruik van oude grondstoffen. Voorbeelden van circulaire methoden zijn Industrieel, Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen en het hergebruiken van hele bruggen of onderdelen zoals liggers.


Categorie: Achtergrond
Door: redactie, 5 oktober 2023

Deze initiatieven zijn belangrijk voor de transitie naar een circulaire Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Bruggen en viaducten circulair bouwen en gebruiken bespaart veel bouwmaterialen. Denk aan gewapend beton, steen en staal. Vooruitdenken speelt hierbij een cruciale rol. Veel bruggen zijn gebouwd om honderd jaar mee te gaan, maar worden eerder gerenoveerd of vervangen. Zo rijdt er meer verkeer rond en zijn vrachtwagens een stuk zwaarder geworden dan een halve eeuw geleden, toen in Nederland de meeste bruggen werden aangelegd.

Op deze pagina vind je meer informatie over de meest inspirerende initiatieven van de afgelopen jaren.

Nationale Bruggenbank voor hergebruik van bruggen
Van Brienenoordbrug

Van Brienenoordbrug - foto: Wikimedia/Kliek

Op 11 maart 2023 startte de Nationale Bruggenbank, een marktplaats voor (onderdelen van) tweedehands bruggen. Overheden en andere opdrachtgevers kunnen hier bruggen aanbieden en bestellen. Hergebruik van bruggen is circulair, want dit houdt de bouwmaterialen in de kringloop en dat bespaart grote hoeveelheden grondstoffen. Benieuwd hoe je bruggen kunt hergebruiken? Op de website van de Nationale Bruggenbank vind je een handreiking met stappenplan.

 

 

Inkoopstrategie voor circulaire bruggen en viaducten
circulair viaduct

Demontage circulair viaduct

De buyer group ‘Circulaire viaducten en bruggen’ ontwikkelt een nieuwe, gezamenlijke strategie voor de inkoop van circulaire bruggen. In een buyer group werken opdrachtgevers uit een bepaalde sector samen aan een gedeelde marktstrategie. Met een gezamenlijke inkoopstrategie stimuleren gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk marktpartijen om circulaire methoden en technieken toe te passen. Wil je de activiteiten en ontwikkelingen van de genoemde buyer group volgen of een vraag stellen? Stuur dan een mail naar buyergroups@pianoo.nl.

 

Prototypes van circulaire viaducten

Viadict 'vici'

Drie consortia van bedrijven werken momenteel elk een concept uit voor een circulair viaduct. De drie concepten zijn: ‘ViCi’, ‘Closing the Loop’ en ‘Combinatie Liggers 2.0’. ‘ViCi’ is een modulair boogviaduct dat bestaat uit gebogen betonelementen. Het is een modulair viaductontwerp, omdat je de betonelementen makkelijk uit elkaar haalt en op een nieuwe plek weer in elkaar zet. ‘Closing the Loop’ gaat om hergebruik van bestaande viaducten. Ingenieursbureau Nebest en de andere partners van het consortium realiseren het eerste hergebruikte viaduct van Nederland in de A76. ‘Combinatie Liggers 2.0’ draait om hergebruik van betonnen prefabliggers uit te slopen viaducten. Ze zijn geschikt voor hergebruik door Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten en waterschappen. De uitwerking van de drie concepten is onderdeel van het publiek-private samenwerkingsprogramma Strategic Business Innovation Research (SBIR) ‘Circulaire Viaducten’.

Liggers van viaducten hergebruiken

Impressie viaduct Daelderweg A76

Aannemerscombinatie Veenix startte in maart 2023 met de oogst van in totaal 34 liggers uit het A9-viaduct over de Keizer Karelweg (Amstelveen). Deze krijgen in 2024 een tweede leven, wanneer aan de A76 bij Nuth een nieuw circulair viaduct wordt aangelegd. De werkzaamheden zijn onderdeel van de verbreding van de snelweg A9 tussen de knooppunten Badhoevedorp en Holendrecht. Gemiddeld wordt een viaduct na 40 tot 50 jaar afgebroken. De oude liggers gaan dan naar de sloop. Zonde, want uit onderzoek blijkt dat ze veel langer mee kunnen!

 

Bruggen IFD bouwen: de Cruquiusbrug
De zin en onzin van een bouwteam - inkooptraject Cruquiusbrug

De Cruquiusbrug

De oostelijke Cruquiusbrug in de richting van Heemstede wordt vervangen. De provincie Noord-Holland heeft grote ambities voor een nieuwe, circulaire Cruquiusbrug. Hierbij past de provincie de principes van Industrieel, Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen toe. Dit betekent dat de verbindingen van alle brugonderdelen gestandaardiseerd en fabrieksmatig worden geproduceerd. Zo zijn de onderdelen makkelijk te vervangen en te hergebruiken.

 

Van boom naar brug
Routekaart voor biobased bruggen

Houten brug over de A7

Het is mogelijk om grote verkeersbruggen van hout te maken. Hout is een hernieuwbaar materiaal met een natuurlijke (biologische) oorsprong. Het is hernieuwbaar, omdat er na planting weer nieuwe bomen groeien. Inspirerende Nederlandse voorbeelden zijn de Accoya-bruggen bij Sneek en de bruggen van gelamineerd naaldhout in Blauwestad. Hoe publieke opdrachtgevers houten bruggen kunnen realiseren? De routekaart van De Bouwcampus geeft
inzicht in het proces.

5 oktober 2023

Circulaire bruggen en viaducten: inspirerende initiatieven uit eigen land

De afgelopen jaren zijn er in Nederland allerlei initiatieven gestart om bruggen en viaducten circulair te bouwen en gebruiken. Dit betekent: geen afval meer, geen nieuwe grondstoffen en hergebruik van oude grondstoffen. Voorbeelden van circulaire methoden zijn Industrieel, Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen en het hergebruiken van hele bruggen of onderdelen zoals liggers.
5 oktober 2023

Video houtbouw-plus in Eindhoven: grootschalig, sociaal, natuurinclusief en biobased

Houtbouw is zich volop aan het ontwikkelen in Nederland. Dat gaat razendsnel. Eindhoven is er heel ver mee. Comfortabel en duurzaam wonen in een houten huis. Het kan, voor grondgebonden woningen, appartementen, koop en huur. Interview met architect Emile van Vugt over zijn visie en ervaringen met houtbouwprojecten PUUR, OAK, Paviljoen Pannenhoef, Buurtschap Te Veld, en in de planning: strobouw.
4 oktober 2023

Nieuwe brochure geeft inzicht in CO2-reductie van woningbouw

Met de recente aanscherping van de Milieuprestatie Gebouwen (MPG) door Hugo de Jonge, is er een groeiende behoefte aan duidelijkheid over hoe deze nieuwe normen te bereiken. De nieuwe brochure "CARBON-BASED DESIGN" biedt hierop het antwoord met 17 concrete maatregelen.
4 oktober 2023

Brief aan Tweede Kamer over circulaire maatregelen in de bouw

In een uitgebreide brief informeert staatssecretaris Vivianne Heijnen de Tweede Kamer over de circulaire klimaatmaatregelen die voor dit voorjaar in het kabinet zijn afgesproken. Een belangrijk deel van de brief gaat over circulaire maatregelen in de bouwsector. Biobased, circulair slopen, dwingender gebruik van de MKI en percentages biobased en recyclaat in bouwstoffen komen uitgebreid aan bod. Thema’s waar ook het Transitieteam Circulaire Bouweconomie bij betrokken is.
4 oktober 2023

Apeldoorn onderzoekt circulaire oplossingen voor reststromen met Europees project

In een circulaire economie wordt afval gezien als een reststroom, waaruit nieuwe grondstoffen en energie kunnen worden gewonnen. Zo bezien zijn bioafval en bouw- en sloopafval de twee grootste reststromen van Europa. Voor deze reststromen onderzocht de gemeente Apeldoorn het afgelopen jaar circulaire oplossingen in het Europese project CityLoops.
4 oktober 2023

Voorselectie bekend, stemmen op houtbouwprojecten geopend

Vanaf vandaag staan 46 houtbouwprojecten in de schijnwerper. Het is de voorselectie, gekozen door de jury, van de Nationale Houtbouwprijs 2023. Voor het eerst dit jaar mag het publiek al op deze voorgeselecteerde projecten stemmen en zo de winnaar van de Publieksprijs bepalen.
28 september 2023

Afvalloze bouwplaats stap dichterbij: inzameling steigernetten voor circulaire bouwproducten van start

Het is tijd om het steigernet te sluiten. Vanaf vandaag start de landelijke inzameling van steigernetten als monostroom, met als doel deze netten te verwerken tot gerecycled plastic en daar nieuwe, circulaire bouwproducten van te maken. Dit initiatief van de circulaire doeners van Brokkenmákers voorkomt daarmee dat jaarlijks honderden tonnen single use plastic steigernetten na eenmalig gebruik worden verbrand of gestort.
27 september 2023

Nieuwe MKI plafondwaarden en circulariteitseisen 2023 voor de bouwsector

Vanaf 1 oktober 2023 worden er nieuwe Milieu Kosten Indicator (MKI)- en circulariteitseisen van kracht, die een belangrijke  stap betekenen naar een meer duurzame bouwsector. Deze eisen heeft het Betonakkoord in nauwe  samenwerking met BouwCirculair, Betonhuis, opdrachtgevers en bouwbedrijven opgesteld, en  bouwen voort op de successen van vergelijkbare maatregelen in 2021.