euro
Subsidie voor duurzame innovatie in de gebouwde omgeving wordt verdubbeld
17 september 2020
Innovatiestrook snelweg
A58 krijgt ‘innovatiestrook’ voor duurzame en circulaire materialen
22 september 2020

AKCI-subsidie voor nieuwe brandweerpost zet circulariteit op de kaart in Borsele

Brandweerkazerne

AKCI-subsidie voor nieuwe brandweerpost zet circulariteit op de kaart in Borsele

‘Samen werken aan een duurzaam Borsele in 2030’, is de onderkop van de Duurzaamheidsvisie van de Zeeuwse gemeente Borsele. Mede dankzij de Subsidieregeling Advies bij Klimaatneutraal en Circulair Inkopen (AKCI) leidt dat in Heikenszand mogelijk tot de circulaire bouw van een brandweerpost.


Door: Noud Köper, 22 september 2020

Een casus om kennis en ervaring op te doen met circulair bouwen. Zo beschouwt de gemeente Borsele de bouw van de nieuwe brandweerpost in Heikenszand, die begin 2022 moet worden opgeleverd. Maar waar begin je als je circulair wilt inkopen en klimaatneutraal wilt bouwen, maar niet beschikt over de benodigde expertise binnen de eigen ambtelijke organisatie? De AKCI-subsidieregeling biedt dan uitkomst.

Nadat een subsidieaanvraag van de gemeente Borsele was gehonoreerd, kon Marsaki Vastgoedadvies aan het werk worden gezet. Het resultaat is een adviesrapport dat in maart 2020 werd gepresenteerd en dat de te bouwen brandweerpost van een degelijk circulair en duurzaam fundament voorziet. ‘Conform onze vaste werkwijze is het rapport het resultaat van drie sessies met alle betrokken beleidsmedewerkers binnen de gemeente Borsele en de architect’, vertelt Nescio Midavaine, als ‘projectmanager innovatie en advies’ verbonden aan Marsaki.

‘De eerste sessie staat in het teken van ‘inventarisatie & vertaling casus’. Onder de noemer ‘flexibiliteit & materialisatie’ staat de tweede sessie in het teken van de toepassing van het theoretische kader zoals dat tijdens de eerste sessie is besproken. En opgebouwd uit de onderdelen ‘losmaakbaarheid’, ‘gunningscriteria’ en ‘advies op basis van het 6 S’en model’, ligt de focus tijdens de derde sessie op de ontwerpsystematiek.’

Brandweerpost wordt in talud gebouwd

Aan de rand van een woonwijk en voorzien van drie stallingsplaatsen en uitrukdeuren, komt de nieuwe brandweerpost in Heikenszand in de plaats van verouderde brandweerposten in Heikenszand en ’s Heer Arendskerke. Bij de bouw wordt gebruik gemaakt van een talud met bomen (zie afbeelding), dat als een ‘visuele groene afscherming’ moet gaan fungeren. Heikenszand is de grootste kern van Borsele, een gemeente op Zuid-Beveland met bijna 23.000 inwoners.

Hoe dan?

Voordeel van deze aanpak is dat gemeentelijke beleidsmedewerkers voor wie circulair inkopen en bouwen nog een witte vlek was, helemaal worden ingewijd in het onderwerp, in dit geval aan de hand van het ontwerp-bouwplan van de nieuwe brandweerpost. De kennis die ze bijvoorbeeld opdoen over het 6 S’en model van Brand, een methode die duidelijk maakt dat een gebouw bestaat uit zes lagen met verschillende levensduren en bouwmaterialen met verschillende ‘omloopsnelheden’, kunnen ze volgens Midavaine toepassen bij toekomstige projecten. ‘Niet alleen overheden, ook bedrijven weten dat ze met circulariteit aan de slag moeten maar worstelen met de vraag ‘hoe dan?’. Onze aanpak kun je vergelijken met een soort ‘spoedcursus circulariteit’, die het onderwerp aan de hand van een concrete casus duurzaam verankert in een organisatie.’

Usual suspect

Met het 6 S’en model als uitgangspunt sluit het rapport af met een gedetailleerde ‘voorkeursmaterialisatie’ voor het voorlopig ontwerp van de architect. Per bouwmateriaal, onder andere ‘gelamineerd hout, in het werk gestorte betonvloer en een houten kanaalplaat verdiepingsvloer’, is daarbij gekeken naar de bouwkosten, de milieu-impact en de circulariteitsscore. Midavaine: ‘Tijdens de derde sessie is bovendien het deel van de uitvraag geformuleerd dat betrekking heeft op circulariteit: het gebruik van een materialenpaspoort is een must en, uitgedrukt in Milieuprestatie Gebouwen (MPG), moet de aannemer streven naar een zo laag mogelijke schaduwprijs met een maximum van 0,90.’

‘Voordeel van de ‘Marsaki-aanpak’ is dat gemeentelijke beleidsmedewerkers voor wie circulair inkopen en bouwen nog een witte vlek was, helemaal worden ingewijd in het onderwerp’

De AKCI-subsidie heeft de gemeente volgens beleidsmedewerker Jeroen Goud in staat gesteld om voor dit project concreet te maken wat de mogelijkheden zijn op het gebied van circulair en klimaatneutraal bouwen. ‘Met de hulp van Marsaki hebben we een duidelijk beeld gekregen van de mogelijkheden om circulair bouwen te betrekken in de toekomstige aanbesteding. Deze uitgangspunten kunnen we daarnaast in de toekomst ook gebruiken voor andere projecten.’

Volgens Goud zal de architect het adviesrapport bij de verdere uitwerking van het ontwerp van de brandweerpost betrekken en de (financiële) consequenties hiervan in beeld brengen. ‘Uiteindelijk is het aan de Borselse gemeenteraad om hierover een besluit te nemen.’

Het Eilandhuis

Tot slot: naast een ‘usual suspect’ als het hoofdkantoor van Triodos Bank in Zeist, bevat het Marsaki-rapport ter inspiratie ook een wat minder bekend referentieproject: Het Eilandhuis. Midavaine, lachend: ‘Dat hebben we zelf ontwikkeld. Het is een verplaatsbaar tiny house dat is gemaakt van lokale hernieuwbare producten als vlas en essenhout. Het wordt verhuurd als recreatiewoning en maakt een soort tournee over Schouwen-Duiveland, langs de plekken waar de grondstoffen groeien. Hoe biobased en circulair wil je het hebben?’