Thema: Hoogwaardig Hergebruik
Op deze pagina vindt u doelen, acties en updates van de werkgroep Hoogwaardig hergebruik. Plus links naar relevante artikelen en documenten over dit thema.
Update: mei 2026
Hoogwaardig hergebruik vraagt om een andere manier van werken in de bouw en infra. Materialen en bouwproducten worden dan niet alleen gerecycled, maar zo veel mogelijk opnieuw ingezet met behoud van waarde, kwaliteit en functie. Dat vraagt om samenwerking in de hele keten: van ontwerp en aanbesteding tot sloop, oogst, opslag, herbestemming en toepassing in nieuwe projecten.
Binnen het Transitieteam Circulaire Bouweconomie wordt gewerkt aan het opschalen van hoogwaardig hergebruik in de praktijk. De focus ligt op belemmeringen die hergebruik nu nog tegenhouden, zoals het laat betrekken van sloopkennis, onvoldoende sturing in aanbestedingen, onzekerheid over businesscases en het ontbreken van goede fysieke en digitale opslagstructuren.
Daarbij wordt aangesloten op bestaande landelijke en regionale initiatieven, zoals de Aanpak circulair slopen en hergebruik, het Bouwmaterialenakkoord, de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen Noord-Holland Noord en ontwikkelingen rond digitale informatie-uitwisseling in de gebouwde omgeving.
Waar wordt aan gewerkt?
De aanpak bestaat uit drie actielijnen. Per actielijn is onderzocht welke initiatieven al lopen, welke kennis beschikbaar is en waar de belangrijkste struikelblokken zitten. De komende periode ligt de nadruk op het verbinden van betrokken partijen, het versterken van bestaande initiatieven en het vergroten van de impact in de praktijk.
Acties
1. Sloopaannemer eerder betrekken bij bouwplannen
Hoogwaardig hergebruik begint niet pas bij de sloop, maar al veel eerder in het bouw- en ontwikkelproces. Door sloopkennis vroeg te betrekken, ontstaat sneller inzicht in wat er vrijkomt, welke materialen en producten geschikt zijn voor hergebruik en welke technische, organisatorische of financiële randvoorwaarden daarbij een rol spelen.
Daarom ligt binnen deze actielijn de nadruk op het beter positioneren van de sloopaannemer in het proces. Dit helpt opdrachtgevers, ontwikkelaars en ontwerpers om de potentie van hoogwaardig hergebruik eerder te herkennen en beter te benutten.
De focus ligt op materiaalstromen met grote impact, zoals beton, staal en asfalt. Inzichten uit onderzoeken naar businesscases en circulair slopen laten zien waar hergebruik financieel, technisch en organisatorisch kansrijk is, en welke voorwaarden nodig zijn om die kansen daadwerkelijk te verzilveren.
Daarom ligt binnen deze actielijn de nadruk op het beter positioneren van de sloopaannemer in het proces. Dit helpt opdrachtgevers, ontwikkelaars en ontwerpers om de potentie van hoogwaardig hergebruik eerder te herkennen en beter te benutten.
De focus ligt op materiaalstromen met grote impact, zoals beton, staal en asfalt. Inzichten uit onderzoeken naar businesscases en circulair slopen laten zien waar hergebruik financieel, technisch en organisatorisch kansrijk is, en welke voorwaarden nodig zijn om die kansen daadwerkelijk te verzilveren.
2. De- en remontage verankeren in aanbestedingen
De tweede actielijn richt zich op het structureel meenemen van de- en remontage in aanbestedingen. Als opdrachtgevers en overheden in hun uitvragen actief sturen op losmaakbaarheid, remontabel ontwerpen en toekomstig hergebruik, wordt circulair bouwen minder vrijblijvend en beter toetsbaar.
Dat vraagt om duidelijke afspraken in aanbestedingscriteria, ontwerpkeuzes, samenwerking, opleverdossiers en toekomstige hergebruikmogelijkheden. De kern is dat de- en remontage niet achteraf wordt toegevoegd, maar vanaf het begin onderdeel wordt van de manier waarop projecten worden uitgevraagd en uitgevoerd.
Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen Noord-Holland Noord, die mogelijk breder kan worden uitgerold. Ook vraagt deze actielijn om samenwerking tussen opdrachtgevers, architecten, ontwerpers, ontwikkelaars, bouwers, sloopaannemers en aanbieders, zodat per project de best passende oplossing kan worden gekozen.
Dat vraagt om duidelijke afspraken in aanbestedingscriteria, ontwerpkeuzes, samenwerking, opleverdossiers en toekomstige hergebruikmogelijkheden. De kern is dat de- en remontage niet achteraf wordt toegevoegd, maar vanaf het begin onderdeel wordt van de manier waarop projecten worden uitgevraagd en uitgevoerd.
Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen Noord-Holland Noord, die mogelijk breder kan worden uitgerold. Ook vraagt deze actielijn om samenwerking tussen opdrachtgevers, architecten, ontwerpers, ontwikkelaars, bouwers, sloopaannemers en aanbieders, zodat per project de best passende oplossing kan worden gekozen.
3. Fysieke en digitale opslag
Hoogwaardig hergebruik vraagt niet alleen om goede intenties en betere aanbestedingen, maar ook om praktische infrastructuur. Materialen die vrijkomen moeten tijdelijk kunnen worden opgeslagen, vindbaar zijn en op het juiste moment gekoppeld worden aan nieuwe projecten.
Daarom wordt gewerkt aan het versterken van fysieke en digitale opslag. Het doel is om toe te werken naar een netwerk van landelijke opslaglocaties, gekoppeld aan inzicht in voorraden en aankomende bouw-, sloop- en renovatieprojecten.
Het gaat daarbij zowel om fysieke opslaglocaties en bouwhubs als om digitale opslag via marktplaatsen, platforms en materiaalpaspoorten. Deze lijn sluit aan op het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving en de Aanpak circulair slopen en hoogwaardig hergebruik. Door fysieke opslag en digitale informatie beter te verbinden, kunnen geoogste materialen sneller een nieuwe bestemming vinden.
Daarom wordt gewerkt aan het versterken van fysieke en digitale opslag. Het doel is om toe te werken naar een netwerk van landelijke opslaglocaties, gekoppeld aan inzicht in voorraden en aankomende bouw-, sloop- en renovatieprojecten.
Het gaat daarbij zowel om fysieke opslaglocaties en bouwhubs als om digitale opslag via marktplaatsen, platforms en materiaalpaspoorten. Deze lijn sluit aan op het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving en de Aanpak circulair slopen en hoogwaardig hergebruik. Door fysieke opslag en digitale informatie beter te verbinden, kunnen geoogste materialen sneller een nieuwe bestemming vinden.
Wijze van aanpak: ecosystemen onderzoeken en kennisdeling
Hoogwaardig hergebruik wordt pas schaalbaar als de hele keten goed samenwerkt. Denk aan opdrachtgevers, ontwerpers, bouwers, slopers, verwerkers, aanbieders, logistieke partijen, opslaglocaties en afnemers.
Daarom wordt steeds gekeken naar het totale ecosysteem rond een materiaalstroom of productketen. Welke partijen zijn nodig? Welke afspraken moeten worden gemaakt? Welke kennis ontbreekt nog? En welke infrastructuur is minimaal nodig om een hergebruikketen daadwerkelijk werkend te krijgen?
Deze manier van werken sluit aan bij het principe van Minimum Viable Ecosystems. Het doel is om niet alleen nieuwe kennis te ontwikkelen, maar vooral bestaande initiatieven te verbinden, lessen uit de praktijk te delen en kansrijke aanpakken verder te brengen. Zo ontstaat handelingsperspectief voor de hele bouw- en infrasector.
Daarom wordt steeds gekeken naar het totale ecosysteem rond een materiaalstroom of productketen. Welke partijen zijn nodig? Welke afspraken moeten worden gemaakt? Welke kennis ontbreekt nog? En welke infrastructuur is minimaal nodig om een hergebruikketen daadwerkelijk werkend te krijgen?
Deze manier van werken sluit aan bij het principe van Minimum Viable Ecosystems. Het doel is om niet alleen nieuwe kennis te ontwikkelen, maar vooral bestaande initiatieven te verbinden, lessen uit de praktijk te delen en kansrijke aanpakken verder te brengen. Zo ontstaat handelingsperspectief voor de hele bouw- en infrasector.
Ambitie: Nationale Aanpak Hergebruik Bouwmaterialen
Voor verdere opschaling wordt gekeken naar de mogelijkheden voor een Nationale Aanpak Hergebruik Bouwmaterialen. Zo’n programma zou zich richten op het ontwikkelen en versterken van ketens waarin hergebruik structureel mogelijk wordt.
Daarbij wordt onderzocht of er voldoende draagvlak is, hoe de organisatie eruit zou kunnen zien en welke materiaalstromen of productketens het meest kansrijk zijn. Ook wordt gekeken hoe dit kan aansluiten op bestaande trajecten, zoals de Aanpak circulair slopen en hergebruik, het Bouwmaterialenakkoord en initiatieven rond regionale ketenontwikkeling.
Daarbij wordt onderzocht of er voldoende draagvlak is, hoe de organisatie eruit zou kunnen zien en welke materiaalstromen of productketens het meest kansrijk zijn. Ook wordt gekeken hoe dit kan aansluiten op bestaande trajecten, zoals de Aanpak circulair slopen en hergebruik, het Bouwmaterialenakkoord en initiatieven rond regionale ketenontwikkeling.
Planning en vervolg
Per actielijn is verkend welke initiatieven, onderzoeken en knelpunten al bekend zijn. De komende periode ligt de nadruk op het verbinden van partijen, het delen van kennis en het versterken van bestaande initiatieven met landelijke potentie.
Zo groeit hoogwaardig hergebruik van losse voorbeelden en koploperprojecten naar een praktijkgerichte aanpak die breder toepasbaar wordt in de bouw en infra.
Zo groeit hoogwaardig hergebruik van losse voorbeelden en koploperprojecten naar een praktijkgerichte aanpak die breder toepasbaar wordt in de bouw en infra.
Nieuws en achtergronden over het thema Hoogwaardig Hergebruik:
22 maart 2023
Nieuw onderzoek laat zien dat het gebruik van kunststof materialen in de bouw veel milieu-impact heeft. ‘Als plastics even waardevol worden als schroot ontstaat er een business case.’
16 maart 2023
Op 14 en 15 maart is het zover. Dan wordt aan het Keizer Karelplein bij Amstelveen gestart met de oogst van in totaal 34 liggers. De liggers krijgen een tweede leven in het circulaire viaduct dat in 2024 aan de A76 bij Nuth zal verrijzen. Na de oogst in Amstelveen worden bestaande objecten van twee viaducten in de A76 geoogst. Dan gaat het niet alleen om liggers maar ook om andere herbruikbare objecten, zoals leuningen, stootplaten en landhoofden.
20 januari 2023
Het nieuwe gebouw van bouwinfrastructuur- en sloopbedrijf ReintenInfra is bijzonder. Tachtig procent van de materialen is afkomstig uit eigen sloopprojecten. Hierdoor bespaarden ze drieduizend ton aan CO2-uitstoot.
16 januari 2023
De herbruikbaarheidsscan is een door Nebest ontwikkelde tool voor het beoordelen en monitoren van de hergebruikpotentie van kunstwerkonderdelen. Tijdens de ontwikkeling van de tool heeft intensief overleg plaatsgevonden met diverse marktpartijen, waarmee geborgd werd dat de tool daadwerkelijk bruikbaar is in de praktijk.
1 augustus 2022
Wil jij meehelpen om een volgende stap te zetten naar een meer circulaire bouwsector? Meld je dan vóór 24 augustus aan als deelnemer van een actieteam van Platform CB'23!
29 juni 2022
Een nieuw actieteam van Platform CB'23, Toekomstig hergebruik, heeft zich gebogen over kansen en belemmeringen in technische wet- en regelgeving om hergebruik te vergemakkelijken. Een nieuwe leidraad doet aanbevelingen om hergebruik beter te verankeren in de technische bouwregelgeving voor de B&U en de GWW
