Circulaire bruggen en viaducten: inspirerende initiatieven uit eigen land

Deze initiatieven zijn belangrijk voor de transitie naar een circulaire Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Bruggen en viaducten circulair bouwen en gebruiken bespaart veel bouwmaterialen. Denk aan gewapend beton, steen en staal. Vooruitdenken speelt hierbij een cruciale rol. Veel bruggen zijn gebouwd om honderd jaar mee te gaan, maar worden eerder gerenoveerd of vervangen. Zo rijdt er meer verkeer rond en zijn vrachtwagens een stuk zwaarder geworden dan een halve eeuw geleden, toen in Nederland de meeste bruggen werden aangelegd.

Op deze pagina vind je meer informatie over de meest inspirerende initiatieven van de afgelopen jaren.

Nationale Bruggenbank voor hergebruik van bruggen

Van Brienenoordbrug - foto: Wikimedia/Kliek

Op 11 maart 2023 startte de Nationale Bruggenbank, een marktplaats voor (onderdelen van) tweedehands bruggen. Overheden en andere opdrachtgevers kunnen hier bruggen aanbieden en bestellen. Hergebruik van bruggen is circulair, want dit houdt de bouwmaterialen in de kringloop en dat bespaart grote hoeveelheden grondstoffen. Benieuwd hoe je bruggen kunt hergebruiken? Op de website van de Nationale Bruggenbank vind je een handreiking met stappenplan.

Inkoopstrategie voor circulaire bruggen en viaducten

Demontage circulair viaduct

De buyer group ‘Circulaire viaducten en bruggen’ ontwikkelt een nieuwe, gezamenlijke strategie voor de inkoop van circulaire bruggen. In een buyer group werken opdrachtgevers uit een bepaalde sector samen aan een gedeelde marktstrategie. Met een gezamenlijke inkoopstrategie stimuleren gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk marktpartijen om circulaire methoden en technieken toe te passen. Wil je de activiteiten en ontwikkelingen van de genoemde buyer group volgen of een vraag stellen? Stuur dan een mail naar buyergroups@pianoo.nl.

Prototypes van circulaire viaducten

Viadict 'vici'

Drie consortia van bedrijven werken momenteel elk een concept uit voor een circulair viaduct. De drie concepten zijn: ‘ViCi’, ‘Closing the Loop’ en ‘Combinatie Liggers 2.0’. ‘ViCi’ is een modulair boogviaduct dat bestaat uit gebogen betonelementen. Het is een modulair viaductontwerp, omdat je de betonelementen makkelijk uit elkaar haalt en op een nieuwe plek weer in elkaar zet. ‘Closing the Loop’ gaat om hergebruik van bestaande viaducten. Ingenieursbureau Nebest en de andere partners van het consortium realiseren het eerste hergebruikte viaduct van Nederland in de A76. ‘Combinatie Liggers 2.0’ draait om hergebruik van betonnen prefabliggers uit te slopen viaducten. Ze zijn geschikt voor hergebruik door Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten en waterschappen. De uitwerking van de drie concepten is onderdeel van het publiek-private samenwerkingsprogramma Strategic Business Innovation Research (SBIR) ‘Circulaire Viaducten’.

Liggers van viaducten hergebruiken

Impressie viaduct Daelderweg A76

Aannemerscombinatie Veenix startte in maart 2023 met de oogst van in totaal 34 liggers uit het A9-viaduct over de Keizer Karelweg (Amstelveen). Deze krijgen in 2024 een tweede leven, wanneer aan de A76 bij Nuth een nieuw circulair viaduct wordt aangelegd. De werkzaamheden zijn onderdeel van de verbreding van de snelweg A9 tussen de knooppunten Badhoevedorp en Holendrecht. Gemiddeld wordt een viaduct na 40 tot 50 jaar afgebroken. De oude liggers gaan dan naar de sloop. Zonde, want uit onderzoek blijkt dat ze veel langer mee kunnen!

Bruggen IFD bouwen: de Cruquiusbrug

De Cruquiusbrug

De oostelijke Cruquiusbrug in de richting van Heemstede wordt vervangen. De provincie Noord-Holland heeft grote ambities voor een nieuwe, circulaire Cruquiusbrug. Hierbij past de provincie de principes van Industrieel, Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen toe. Dit betekent dat de verbindingen van alle brugonderdelen gestandaardiseerd en fabrieksmatig worden geproduceerd. Zo zijn de onderdelen makkelijk te vervangen en te hergebruiken.

Van boom naar brug

Houten brug over de A7

Het is mogelijk om grote verkeersbruggen van hout te maken. Hout is een hernieuwbaar materiaal met een natuurlijke (biologische) oorsprong. Het is hernieuwbaar, omdat er na planting weer nieuwe bomen groeien. Inspirerende Nederlandse voorbeelden zijn de Accoya-bruggen bij Sneek en de bruggen van gelamineerd naaldhout in Blauwestad. Hoe publieke opdrachtgevers houten bruggen kunnen realiseren? De routekaart van De Bouwcampus geeft
inzicht in het proces.